فلسفه

  • دانشمندان معاصر بر اثر مشاهدات خود به نظریه ترانسفورمیسم رسیده‌اند که بر اساس آن، جهان طبیعت سراسر تغییر و تطوّر است. در این مقاله این مسئله مورد بررسی قرار گرفته است که آیا آراء و مبانی فلسفی ملاصدرا با چنین فرضی سازگار است یا خیر؟

به این منظور به روش توصیفی تحلیلی در آثار وی جستجو شده و این نتیجه به دست آمده است که اصالت وجود، وحدت تشکیکی وجود، حرکت جوهری و اشتداد، وجود چهار اصل تأسیسی فلسفه صدرا است. سه اصل اول توجیه اصل چهارمی است که «حرکت تکاملی موجودات طبیعی» است.

به نظر ملاصدرا طبیعت عین سیلان و حرکت است و حرکت منحصر در عوارض نیست، بلکه به نظر او حرکت، نحوه وجود طبیعت اعم از عناصر، گیاه، حیوان و انسان است. بنابراین او معتقد است عالم طبیعت یک امر واحد مستمر است که از خودِ فروتر به خودِ برتر می‌رسد. در این مقاله این مسإله نیز اثبات شده است که تکامل موجودات هیچ منافاتی با وجود خدا و متون دینی ندارد.

    ملاصدرا و نظریه تکامل

    دانشمندان معاصر بر اثر مشاهدات خود به نظریه ترانسفورمیسم رسیده‌اند که بر اساس آن، جهان طبیعت سراسر تغییر و تطوّر است. در این مقاله این مسئله مورد بررسی قرار گرفته است که آیا آراء و مبانی فلسفی ملاصدرا با چنین فرضی سازگار است یا خیر؟ به این منظور به روش توصیفی تحلیلی در آثار وی جستجو شده و این نتیجه به دست آمده است که اصالت وجود، وحدت تشکیکی وجود، حرکت جوهری و اشتداد، وجود چهار اصل تأسیسی فلسفه صدرا است. سه اصل اول توجیه اصل چهارمی است که «حرکت تکاملی موجودات طبیعی» است. به نظر ملاصدرا طبیعت عین سیلان و حرکت است و حرکت منحصر در عوارض نیست، بلکه به نظر او حرکت، نحوه وجود طبیعت اعم از عناصر، گیاه، حیوان و انسان است. بنابراین او معتقد است عالم طبیعت یک امر واحد مستمر است که از خودِ فروتر به خودِ برتر می‌رسد. در این مقاله این مسإله نیز اثبات شده است که تکامل موجودات هیچ منافاتی با وجود خدا و متون دینی ندارد.

    ادامه مطلب

  • کاوش عقلی، چرایی و چگونگی تاثیری که حضرتش در عرصه عمومی به وجود آورد. امام حسین(ع) در جامعة سیاسی خویش حماسه‌ای انسانی خلق کرد و تصرفاتی در نظام و فکر سیاسی جامعه خویش صورت داد که مسیر تاریخ اسلام، دگرگون گردید

    مبانی فلسفی قیام امام حسین (ع)

    کاوش عقلی، چرایی و چگونگی تاثیری که حضرتش در عرصه عمومی به وجود آورد. امام حسین(ع) در جامعة سیاسی خویش حماسه‌ای انسانی خلق کرد و تصرفاتی در نظام و فکر سیاسی جامعه خویش صورت داد که مسیر تاریخ اسلام، دگرگون گردید

    ادامه مطلب

  •   خود‌کیشی یکی از رایج‌ترین موانع کشف حقیقت و رسیدن به اعتدال رفتاری است. خود‌‌کیشی یعنی خود را بر حقیقت مقدم دیدن و حقیقت را از فیلتر خود عبور دادن،...

    خود‌کیشی

      خود‌کیشی یکی از رایج‌ترین موانع کشف حقیقت و رسیدن به اعتدال رفتاری است. خود‌‌کیشی یعنی خود را بر حقیقت مقدم دیدن و حقیقت را از فیلتر خود عبور دادن،...

    ادامه مطلب

  • یکی از آراء فلسفی ابن‌مسکویه، باور به اتصال و پیوند ارگانیک بین موجودات طبیعی جهان است. ابن‌مسکویه، عالَم جسمانی را همچون عالم روحانی تو در تو و دارای مراتبی، محیط بر یکدیگر و به هم متصل می‌داند و نقشه‌ای جامع برای آن ترسیم می‌کند.
ابن‌مسکویه معتقد بود خدا به حکمت و تدبیر متقن خود هر نوع را به اصناف و گونه‌های مختلف تقسیم کرده است و میان گونه‌ها ترتیب طولی برقرار است به نحوی که هر یک از این گونه‌ها نسبت به دیگری کامل‌تر است تا جایی که نوبت به آخرین گونه از آخرین نوع می‌رسد. در اینجاست که آخر این نوع متصل به اول نوع بعدی می‌شود و با طی مراحل و مراتب مختلف در این مسیر، گیاه، حیوان و حیوان، انسان می‌شود. از منظر ابن‌مسکویه، انسان پس از طی کردن مراتب کمال ‌زیستی تکامل معنوی می‌یابد و سرانجام به آخرین مرتبه کمال انسانی که نبوت است، می‌رسد و نبی نیز در همین دنیا به مجاورت و افق نوع بعد که عقل یا ملک است، ارتقا می‌یابد.

    ابن‌مُسکویه و تکامل انواع

    یکی از آراء فلسفی ابن‌مسکویه، باور به اتصال و پیوند ارگانیک بین موجودات طبیعی جهان است. ابن‌مسکویه، عالَم جسمانی را همچون عالم روحانی تو در تو و دارای مراتبی، محیط بر یکدیگر و به هم متصل می‌داند و نقشه‌ای جامع برای آن ترسیم می‌کند. ابن‌مسکویه معتقد بود خدا به حکمت و تدبیر متقن خود هر نوع را به اصناف و گونه‌های مختلف تقسیم کرده است و میان گونه‌ها ترتیب طولی برقرار است به نحوی که هر یک از این گونه‌ها نسبت به دیگری کامل‌تر است تا جایی که نوبت به آخرین گونه از آخرین نوع می‌رسد. در اینجاست که آخر این نوع متصل به اول نوع بعدی می‌شود و با طی مراحل و مراتب مختلف در این مسیر، گیاه، حیوان و حیوان، انسان می‌شود. از منظر ابن‌مسکویه، انسان پس از طی کردن مراتب کمال ‌زیستی تکامل معنوی می‌یابد و سرانجام به آخرین مرتبه کمال انسانی که نبوت است، می‌رسد و نبی نیز در همین دنیا به مجاورت و افق نوع بعد که عقل یا ملک است، ارتقا می‌یابد.

    ادامه مطلب